براي تحليل و تفسير بازار فولاد بايستي شرايط جهاني و سپس شرايط داخلي را مد نظر قرار داد. با توجه به همبستگي شديد اين بازار با شرايط اقتصاد جهاني و حجم سرمايه‌گذاري‌ها اين مطلب بيشتر خودنمايي مي‌كند. در خصوص شرايط داخلي نيز نقش دولت بعنوان بزرگ‌ترين متولي اقتصاد ايران و تصميمات هيات حاكمه و قانونگذاري مهمترين نقش را خواهد داشت. شايعه اعمال تعرفه يا محدوديت‌هاي اعمالي بر واردات و حواشي و شايعات منتشره اين بازار را به ابهام فرو برده است. نهايتا و متاسفانه رويدادهاي پس از انتخابات در كنار جو رواني موارد ذكر شده شرايط اين بازار را كاملا در انقباض فرو برده است.
شرايط جهاني:
هم‌اكنون شرايط جهاني بسيار متغير و پر نوسان است. هر روز تحليل‌ها و آمارهايي جديد و متناقض از اين اوضاع منتشر مي‌شود. برآيند اين اوضاع به افزايش قيمت‌ها انجاميده و مسير صعودي را طي مي‌كند. مهم‌ترين رويداد در سطح اقتصاد جهاني افزايش قيمت نفت و افزايش قيمت ساير كالاها است كه از دره ركود نزديك به 60‌درصد افزايش قيمت داشته اند. اين در شرايطي است كه با توجه به كمك دولت‌ها به اقتصادهايشان در بخش‌هاي مختلف از جمله تزريق پول، حمايت‌هاي تعرفه‌اي، استمهال بدهي‌ها و... اين رخداد به وقوع پيوست. در هفته گذشته و با انتشار اخبار متناقض و ضد و نقيض فراوان شرايط عمومي اقتصاد جهاني از جمله ارزش سهام، نفت و... مجددا مسير نزولي گرفت. اين در حالتي است كه اوضاع از ماه‌هاي گذشته بهبود چشمگيري داشته كه بخشي به بهبود ساز و كارهاي واقعي اقتصادي باز مي‌گردد. كشورهاي در حال توسعه و حركت سرمايه به اين كشورها مي‌تواند پايان‌دهنده اين ركود باشد. برآيند شرايط ذكر شده براي بازار فلزات پايه و فولاد بيشتر موثر خواهد بود، زيرا سرمايه‌گذاري و توليد به اين كالاها بيشتر محتاج است. هم‌اكنون موجودي انبارهايي كه با ضرر به فروش مي‌رفت بسيار كاهش يافته بوده و به عبارت بهتر جنس استوك و زير قيمت بسيار كم وجود دارد. نكته ديگر كاهش قيمت سنگ‌آهن در قراردادهاي بلند مدت بوده كه مي‌تواند در كاهش هزينه توليد تاثير زيادي داشته باشد. اين در شرايطي است كه در پايان هفته گذشته قيمت اين كالا در بازار نقدي با افزايش مواجه شد. مويد موارد ذكر شده كاهش شاخص داوجونز، نفت و قيمت فلزات پايه در بازار نقدي بود. ارزش سهام داوجونز در هفته گذشته به نزديك 8200 واحد رسيد كه در چند هفته گذشته بي‌سابقه بوده است. نكته ديگر شكايت اروپا و آمريكا از چين به سازمان تجارت جهاني و وضع تعرفه صادرات مواد اوليه كليدي به سوي اين كشور‌ها است. مطلب ديگر انتشار اخبار متناقض از اوضاع چين بالاخص بازار مسكن اين كشور حكايت از وجود يك‌ميليون واحد مسكوني خالي در اين كشور است. اين مطلب موج رواني سنگيني را به بازار تزريق كرد. نكته ديگر آنكه بانك مركزي چين وجود نقدينگي به ميزان لازم را تاييد كرد. همچنين اعتبار مورد نياز بسياري از طرح‌ها را خود تقبل کرده است. اين مطلب نيز در كنار روشن شدن بسياري از فاكتورها و شاخص‌هاي اقتصادي به بهبود اوضاع در روزهاي پيش انجاميد. هم‌اكنون شاخص داوجونز به عنوان معرف صنعت غرب 200 واحد رشد كرده و در مسير رشد مجدد قرار دارد. در خصوص چين نيز به عنوان بزرگترين فولادساز جهان قيمت‌هاي داخلي در مسير صعودي قرار داشته و افزايش قيمت سنگ‌آهن در بازار نقدي نيز در كنار قيمت بالاي نفت اين مسير را تسريع خواهد کرد. برآيند عمومي شرايط جهان از هم‌اكنون به سمت آينده مسير صعودي را سپري مي‌كند.
بازارهاي داخلي:
در بازار داخلي شرايط تغيير بسياري دارد. عدم انطباق و همبستگي با شرايط جهاني براي ما يك نقطه قوت نسبي شده است. اقتصاد شبه دولتي ما باعث گرديده اوضاع داخلي از اوضاع جهاني بهتر باشد. اين شرايط كه به فروش نفت يا چاپ اسكناس وابسته است به ادامه اوضاع به همين منوال خواهد انجاميد. نكته ديگر آنكه ركود اقتصادي ما زودتر از جهان آغاز شده و احتمال پايان آن زودتر از جهان نيز دور از ذهن نيست. هم‌اكنون اين بازار تابعي از چند متغير است. شرايط جهاني كه در جهت بهبود حركت مي‌كند، افزايش بودجه و تزريق آن به تبع از افزايش قيمت نفت و افزايش نقدينگي دولت با توجه به تجربه سال‌هاي پيش و ورود آرام اين حجم نقدينگي به طرق گوناگون به بازار، انتخابات و وقايع پس از آن كه تاكنون نيز با تغيير شدت آن وجود خارجي دارد و بر ذهن فعالان بازار موثر است، كاهش موجودي انبارها بالاخص آن دسته از كالاهايي كه با ضرر به فروش مي‌رسيدند، افزايش قيمت‌هاي جهاني به نسبت قيمت‌هاي داخلي كه جذابيت صادراتي را شديدا تحت تاثير قرار داده است، گذر از زمان دره ركود و حاكم بودن جو ترس بر فعالان بازار و جو رواني بهبود كه در چند روز گذشته در معاملات بورس به چشم خورد، نگراني‌ها از مصوبه اخير دولت مبني بر محدوديت واردات كالاهايي كه مشابه داخلي دارد و عدم اطلاع‌رساني درست و منطقي از اين اقدام و تبعات آن بر بازار و توليد داخلي و فقدان تحليل منطقي اين واقعه و فرارسيدن فصل ساخت و ساز در كشور و افزايش نياز به مصالح ساختماني بالاخص فولاد، نقاط اميد در ماه‌هاي گذشته با بارقه‌هاي اميدواري با بهبود آني و زودگذر با استقبال فعالان بازار مواجه شد كه برآيند آنها از روند رو به بهبود حكايت مي‌نمايد و همچنين سابقه تاريخي سال‌هاي گذشته كه رونق را براي ماه‌هاي آينده نويد مي‌دهد و بسياري موارد ديگر همگي احتمال بهبود اوضاع را افزايش مي‌دهند. شرايط ذكر شده و برآيند عمومي آنها به گونه‌اي گواهي نموده كه احتمال تخريب مجدد بازار براي روزهاي آينده در شرايط طبيعي و منطقي و درصورت عدم وجود يك رخداد پيش‌بيني نشده از جمله يك آشوب گسترده در سطح جامعه كه فعالان بازار را بترساند يا يك تصميم غير منطقي دستگاه‌هاي داراي قدرت چه توان مالي يا اهرم‌هاي قانونگذاري دور از ذهن خواهد بود. بازار شمش با كاهش موجودي مواجه بوده و قيمت‌ها مسيري صعودي را سپري كرده، همچنين احتمال افزايش قيمت‌ها موجود است. فولادهاي ساختماني نيز از اين روند تبعيت خواهند نمود. در صورت وضع تعرفه يا محدوديت واردات يك شوك رواني با محوريت افزايش قيمت‌ها به راه خواهد افتاد. واقعيت چنين است كه با توجه به شرايط فعلي و كاهش شديد تقاضا به نسبت روزهاي اوج هم‌اكنون نياز مبرم به واردات بالاخص در خصوص فولادهاي ساختماني اندكي كمرنگ شده است، بنابراين وضع چنين قانوني در صورت اجراي درست آن تاثير كمتري از آنچه در ذهن بسياري نقش بسته است در حجم واقعي معاملات و روند عرضه و تقاضا و حجم انبارها خواهد داشت. هم‌اكنون ضعف اصلي در تحليل شرايط آينده، فقدان اطلاعات واقعي و مستدل در رفتار آتي دولت است و عدم اطلاع‌رساني از مصوبات، نحوه و تاريخ اجراي آن تنها به استفاده برخي از عناصر خاص منجر خواهد شد. عدم اطلاع‌رساني درست و منطقي در اين شرايط تنها به رانت اطلاعاتي منتهي مي‌شود.
با توجه به شرايط بوجود آمده، آينده بازار در كوتاه مدت و ميان مدت به سمت بهبود حركت خواهد كرد و اين بهبود رونقي در ابعاد سال گذشته نخواهد بود. شرايط آتي حكايت از افزايش حجم معاملات، افزايش قيمت‌ها و نهايتا شرايطي است كه از آن به بهبود ياد مي‌شود. با توجه به روند بازار كه برآيند حركت آن مثبت است رفتار دولت بسيار حائز اهميت خواهد بود. هر اقدام نسنجيده باعث يك ريزش در بازار مي‌شود و مي‌تواند به رشد افسار گسيخته قيمت‌ها يا بي اعتمادي فعالان بازار و بخش خصوصي به آينده منتهي شود. شرايط كلي هم‌اكنون به‌گونه‌اي است كه روند سست بازارها بيشتر به فشرده شدن اين فنر انجاميده است تا بي‌حس شدن آن. اين فنر فشرده شده، آماده جهش و آزاد كردن انرژي است. در صورت استفاده درست و منطقي از اين انرژي مي‌توان به رونق بازار دست يافت كه يكي از تبعات آن افزايش توليد، چرخش پول، بازگشت بسياري از كارگران به سر كارها و... بوده يا ممكن است به مثابه يك گلوله آماده براي انفجار كه فتيله آن روشن شده است ايفاي نقش کرده كه افزايش غيرمنطقي قيمت‌ها، تورم در اين خرده بازار و به نسبت آن ديگر بازارهاي مرتبط، شوك به قيمت ساختمان و آنهم در فصل نقل و انتقالات و نارضايتي مردم و... منجر شود. شرايط متزلزل فعلي اين بازار توان مقابله با يك شوك شديد را ندارد. با توجه به مواردي كه ذكر شد برآيند شرايط در حالت عادي، منطقي، اما همراه با ترس و اضطراب بوده و يك مسير آرام صعودي را مي‌پيمايد. در صورت عدم وجود يك شوك ناگهاني به بازار بايستي منتظر افزايش قيمت‌ها باشيم.



منبع: دنیای اقتصاد